|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|
![]() |
- Kraków (57 km) - perła kultury polskiej, stolica Małopolski i niekwestionowana skarbnica państwowości polskiej - królewskie miasto z tysiącem przepięknych kościołów i malowniczych kamienic. Już w 1978 roku jako jedno z pierwszych miast na świecie zostało wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Centrum historyczne i architektoniczne Krakowa, które kształtowało się na przestrzeni niemal tysiąca lat, jest jednym z najbardziej wartościowych kompleksów urbanistycznych Europy. Wśród zabytków architektury na czoło wysuwa się Zamek na Wawelu - siedziba władzy i rezydencja większości królów Polski od początku dziejów państwa. W XVI wieku był on jednym z najważniejszych europejskich ośrodków kulturalnych. Zamek jest przykładem wspaniałego włoskiego renesansu, znajdują się w nim cenne dzieła sztuki pochodzące z wielu epok i krajów świata. Także na Wzgórzu Wawelskim znajduje się gotycka Katedra zbudowana w latach 1320-1364, gdzie pochowani są władcy i królowie Polski. W XIII wieku powstał w Krakowie najwspanialszy i największy dotąd rynek w Europie wraz ze wspaniałymi kamienicami i unikatowym układem urbanistycznym z Sukiennicami i Kościołem Mariackim. Na południe od Starego Miasta leżało dawne miasto Kazimierz - teraz dzielnica Krakowa. Założył je w 1335 roku król Kazimierz Wielki. Oryginalny układ ulic i działek budowlanych widoczny jest do dziś. Kazimierz od XV wieku był ośrodkiem życia i kultury żydowskiej, zniszczony przez Niemców podczas II wojny światowej odzyskuje dzisiaj dawne piękno i urok. Można tutaj pospacerować pośród zabytkowych kamieniczek i synagog, skosztować dawnych potraw żydowskich i wczuć się w klimat kultury żydowskiej. Pomiędzy starówką a Kazimierzem leżą dawne przedmieścia o nazwie Stradom pełne zabytkowych kościołów i kamienic, tutaj znajdują się dwa ważne klasztory Bernardynów i Misjonarzy założone w XV i XVII wieku. To oczywiście tylko namiastka tego co może zaoferować miasto. Warto wybrać się również do starego opactwa na Tyńcu, zdobyć Kopiec Kościuszki, zobaczyć skałki Twardowskiego i można byłoby tak wymieniać w nieskończoność. Kraków jak przystało na kulturalną stolicę Polski oferuje mnóstwo imprez w kinach, muzeach i teatrach. Jeżeli jesteś w pobliżu warto zajrzeć tutaj na wycieczkę - opłaci się! - Wieliczka (42 km) - miasto niby jak każde inne ale jednak niezwykłe to tutaj począwszy od czasów średniowiecza wydobywa się sól kamienną w pobliskiej kopalni a obecnie muzeum. Jej oryginalne wyrobiska (chodniki, pochylnie, komory eksploatacyjne, jeziora, szyby, szybiki) o łącznej długości około 300 km usytuowano na 9 poziomach, sięgających do głębokości 327 m ilustrują wszystkie etapy rozwoju techniki górniczej w poszczególnych epokach historycznych. Kopalnia słynie na cały świat będąc od 1978 roku wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Warto zwiedzić - gwarantowane niezapomnianie wrażenia! - Bochnia (55 km) - średniowieczne miasto z najstarszą kopalnią soli w Polsce - tutaj również można jak w Wieliczce zwiedzać ciekawe korytarze i sztolnie ale również można się kurować ponieważ część kopalni została przeznaczona na sanatorium. Warto również zobaczyć przepiękną Bazylikę Mniejszą św. Mikołaja, Dzwonnicę oraz Rynek z średniowiecznym układem urbanistycznym. - Niepołomice (53 km) - malownicze miasteczko u stóp Puszczy Niepołomickiej, pełne zabytków i przesiąknięte historią. Warto zwiedzić malowniczy zamek królewski z XIV wieku, który służył jako miejsce wypadów na królewskie polowania i był miejscem częstego pobytu Władysława Jagiełły i królowej Jadwigi, wraz z zamkiem ufundowano miastu kościół parafialny, który lśni bogatymi polichromiami oraz ornamentyką. Ozdobą miasta jest również ratusz i Kopiec Grunwaldzki usypany w 1910 roku na cześć zwycięskiej bitwy. - Dobczyce (27 km) - miasteczko w dolinie rzeki Raby należy do najstarszych osad w Małopolsce datowanych na XII wiek. Najciekawszym miejscem do zwiedzenia są ruiny średniowiecznego zamku położone malowniczo nad Zaporą Dobczycką, ruiny częściowo odrestaurowano i przekształcono w muzeum regionalne. Warto jeszcze zajrzeć do skansenu budownictwa ludowego, zobaczyć stary spichlerz w rynku oraz kościół św. Jana Chrzciciela na wzgórzu. - Myślenice (25 km) - Tam, gdzie zaczynają się prawdziwe góry, a w ich scenerii wije się Raba, leży spokojne i malownicze miasto z zabytkowym rynkiem, kościołem gotyckim z XV wieku oraz budynkiem gimnazjum ufundowanym przez księżną Augustę de Montleart w 1869 roku. Malownicza Dolina Raby stanowi doskonałe zaplecze rekreacyjne. Czyste wody Raby, nieskażone powietrze, dobre zagospodarowanie turystyczne umożliwiają rozwój turystyki weekendowej i letniskowej. Latem dzielnica Myślenic: Zarabie stanowi centrum życia miasta. - Nowy Sącz (53 km) - piękne i stare miasto, już od XIII wieku było miejscem gdzie spotykały się szlaki handlowe z południa Europy na północ. Miasto jest pełne zabytków - przede wszystkim warto zwiedzić Bazylikę św. Małgorzaty z XIV wieku, przespacerować się po rynku wśród pięknych kamieniczek i zobaczyć wyjątkowy ratusz z XV wieku oraz pozostałość zamku królewskiego z 1350 roku. Nowy Sącz podobnie jak Kraków pełny jest zabytkowych kościołów i synagog. Polecam też wycieczkę do Sądeckiego Parku Etnograficznego gdzie zgromadzono ponad 50 różnych obiektów z okolicznych terenów, można podziwiać tutaj unikatową architekturę i kulturę Lachów Sądeckich i sąsiednich grup etnograficznych - znakomita wycieczka w czasie naprawdę warto! - Stary Sącz (62 km) - najstarsze miasto Sądecczyzny, członek Kapituły Najstarszych Miast w Polsce, wpisane przez Ministra Kultury i Sztuki na listę miast o doniosłym znaczeniu dla polskiej kultury - położone jest w miejscu, gdzie łączą się dwie największe rzeki południowej Małopolski: Dunajec i Poprad. Historia miasteczka na stałe związana jest z życiem św. Kingi, którą tutaj na ołtarze wyniósł Ojciec Święty Jan Paweł II odprawiając mszę na błoniach pod klasztorem w 1999 roku. Za początek miasta uznaje się rok 1297, kiedy to córka węgierskiego króla Beli, a żona księcia Bolesława Wstydliwego - Księżna Kinga otrzymała od swego męża ziemię zwaną Sączem wraz z kilkudziesięcioma okolicznymi wioskami. Wielkie było w Księżnej umiłowanie gór, skoro w 1280 roku ufundowała tutaj klasztor Klarysek, sama zostając jego ksienią. Najcenniejszymi zabytkami obok średniowiecznej zabudowy centrum miasta, w tym jednego z największych w Polsce Rynku są: "Dom na Dołkach", Zespół klasztorny Sióstr Klarysek, Kapliczka Bł. Kingi, Kościół parafialny p. w. św. Elżbiety, stary cmentarz z kapliczką św. Rocha. Warto zobaczyć również ołtarz papieski na błoniach robi niesamowite wrażenie - polecam! - Nowy Targ (31 km) - to stolica Podhala, dumne i typowo góralskie miasto powstałe w XIV wieku u zbiegu Białego i Czarnego Dunajca. Warto zwiedzić dwa kościoły: przepiękny i najstarszy w Nowym Targu drewniany św. Anny i bogato zdobiony św. Katarzyny z 1326 roku. Nowy Targ to miasto o bogatej tradycji handlowej. Już sama jego nazwa wskazuje na duże znaczenie wymiany handlowej, która kształtowała się tu na przestrzeni stuleci. Polecam wybranie się do miasta w czwartek lub w sobotę - wtedy odbywają się tu słynne jarmarki, które zapoczątkował król Kazimierz Wielki nadając przywilej jarmarków już w 1346 roku. Jest mnóstwo sprzedających i jeszcze więcej kupujących, można dostać tutaj wszystko począwszy od rękodzieła artystycznego po warzywa i owoce - Przyjeżdżając na nowotarski jarmark należy pamiętać o negocjacjach cen, bo w Nowym Targu po prostu trzeba się targować! - Łopuszna (40 km) - Wieś Łopuszna leży na wschód od Nowego Targu, przy drodze w kierunku Szczawnicy. Położona jest na wysokości 560 m n.p.m., na pograniczu Gorców i Kotliny Orawsko-Nowotarskiej, w dolinie potoku Łopuszanka. Dolina ta stanowi najbardziej malowniczą i urokliwą krajobrazowo dolinę górską w tej części Gorców. Z Łopuszną związany był ściśle ks. Józef Tischner. W tutejszym kościele parafialnym ks. Józef Tischner odprawił swoją prymicyjną Mszę św. (1955), zaś po latach tamże dziękował Bogu za 25 lat kapłaństwa (1980). W swoim domu we wsi spędzał każdą chwilę wolną od profesorskich obowiązków w Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie i w Instytucie Nauk o Człowieku w Wiedniu. W wiosce oprócz zabytkowych zagród warto zwiedzić drewniany kościół pod wezwaniem św. Trójcy z XV wieku oraz malowniczy dwór z XVI wieku, którego właścicielami byli min. Leon Przerwa Tetmajer wraz z żoną Ludwiką z Lisickich. Obecnie można zwiedzać kuchnie dworską, chałupę Klamerusów oraz Galerię Sztuki Współczesnej mieszczącą się nad piwnicami dworskimi. w piwnicach natomiast czynna jest kawiarnia. W stuletniej chałupie Klamerusów, przeniesionej z centrum wsi, urządzono wnętrze chłopskie z początku XX wieku. - Dębno (44 km) - mała wioska u podnóża Gorców znana z przepięknego modrzewiowego kościółka św. Michała Archanioła wpisanego na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wnętrze zdobi oryginalna dekoracja malarska z ok. r. 1500, odnowiona w l. 1935-36. Malowidła wykonywano przy użyciu wyciętych w skórze szablonów, zdobią one nie tylko sufit i ściany, ale również sprzęty. Krucyfiks na belce tęczy datowany jest na ok. 1380, piękny gotycki tryptyk w głównym ołtarzu - na początek XVI wieku. W barokowych bocznych ołtarzach - predella z 1651 roku oraz figurki Madonny i "świętych dam" z ok. 1440. Cenna rzeźba patrona kościoła powstała około 1420. W 1949 przypadkowo odbito od sobót późnoromański obraz na desce lipowej z 1280 roku, przedstawiający święte Katarzynę i Agnieszkę - jest to najstarsze zachowane malowidło sztalugowe w Polsce (oryginał zdeponowany jest w Muzeum Metropolitarnym w Krakowie, w kościółku wisi jego kopia). Legendy przypisują budowę kościółka zbójnikom, którym miał się objawić jego patron na dębie. Najstarsze z otaczających drzew mogą sięgać XVII wieku i już w 1919 objęte zostały opieką prawną. W Dębnie tworzył znany rzeźbiarz ludowy Józef Janos. Pracował on zestawem prymitywnych narzędzi, a jego sztukę cechowały naturalizm i bryłowatość postaci. Pisał również wiersze. - Rabka (13 km) - miasto-uzdrowisko dziecięce. 1 czerwca 1996 roku w trakcie I Światowego Zlotu Kawalerów Orderu Uśmiechu, Rabka otrzymała, nadany przez Kapitułę Orderu Uśmiechu, UNESCO i Wojewodę Nowosądeckiego, tytuł Miasto Dzieci Świata. Atutem uzdrowiska jest klimat, zasoby wód mineralnych i walory krajobrazowo-turystyczne. Solanki są od początki związane z historią Rabki. Wyniki badań solanek rabczańskich przeprowadzone przez prof. Skobla i prof. Aleksandrowicza potwierdziły, że źródła te należą do jednych z najsilniejszych solanek jodowo-bromowych w Europie. W 1864 roku po otwarciu zakładu zdrojowego czerpano wodę z czterech źródeł: Marii, Rafaeli. Krakusa i Kazimierza. Po II wojnie światowej uzdrowisko zaczęło się rozwijać i poszerzać zakres usług. Dziś to malownicze miasteczko z pięknym parkiem zdrojowym i licznymi sanatoriami, w których leczy się przede wszystkim choroby dróg oddechowych a także schorzenia gośćcowe. Rabka powstała już w 1364 roku złożona przez Kazimierza Wielkiego dlatego ma kilka ciekawych zabytków, z których najwartościowszy jest modrzewiowy kościółek z 1606 roku - obecnie Muzeum Regionalne z różnorodną ekspozycją o charakterze etnograficznym. Dla dzieci warto polecić spektakle znanego w całym kraju Teatru Lalek Rabcio oraz rodzinny park rozrywki Rabkoland. Warto nadłożyć trochę drogi (3 km) aby wpaść do Chabówki, oprócz ważnego węzła kolejowego znajduje się tutaj skansen zabytkowych parowozów i wagonów kolejowych. - Krynica (86 km) - perła polskich uzdrowisk, jeden z najpopularniejszych kurortów położony u stóp góry Parkowej w Beskidzie Sądeckim. Piękna zabudowa uzdrowiskowa, rewelacyjny mikroklimat i oczywiście lecznicze wody mineralne powodują że do Krynicy zjeżdża co roku mnóstwo kuracjuszy. Tutejsze wody mineralne odkryto dopiero w XVIII wieku a rozwój uzdrowiska datuje się od 1856 roku w wyniku działalności prof. Józefa Dietla, który przedstawił galicyjskim władzom projekt rozbudowy uzdrowiska. W latach międzywojennych Krynica była mekką kultury polskiej, przebywali tutaj sławni aktorzy, pisarze, poeci, śpiewacy czy malarze. Prawdziwą rewelacją artystyczną ostatnich lat jest postać Nikifora - malarza samouka, który tworzył i wystawiał swoje prace na chodnikach krynickich. Obecnie atrakcją jest Nowy Dom Zdrojowy, kolej gondolowa na Jaworzynę Krynicką (1114 m) oraz liczne wyciągi narciarskie. - Szczawnica (55 km) - piękne miasteczko uzdrowiskowe położone u ujścia potoku Grajcarek do Dunajca. Dzieje miasta sięgają już XIII wieku a od 1790 roku zaczęto używać miejscowych kwaśnych wód zwanych szczawami do picia i kąpieli. Rozwój uzdrowiska zawdzięcza się węgierskiej rodzinie szlacheckiej Szalayów a w szczególności Józefowi Szalayowi. Obecnie oprócz licznych domów sanatoryjnych Szczawnica jest centrum turystycznym Pienin, tutaj rozpoczynają się ciekawe szlaki turystyczne, znajduje się również tutaj przystań końcowa znanego spływu Dunajcem. - Zakopane (52 km) - zimowa stolica Polski, największe miasto Podhala i Tatr, mnóstwo wyciągów, Wielka Krokiew, Kuźnice, oscypki, góralska muzyka i przepiękne Tatry - to wszystko składa się na obraz tego miasta, które znane jest już od XVI wieku. Rozwój miasta zaczął się od 1870 roku dzięki lekarzowi Tytusowi Chałubińskiemu, który lansował je jako stację klimatyczno-leczniczą. W 1886 roku miasto uzyskało tytuł uzdrowiska klimatycznego. Obecnie Zakopane to tętniący życiem ośrodek turystyczny ale również bogate historycznie i kulturalnie miasto. Z zabytków warto zobaczyć drewniany kościółek przy ul. Kościeliskiej z 1847 roku, stary cmentarz zwany Peksowym Brzyzkiem jest to tzw zakopiański Panteon, gdyż spoczywają tutaj prochy najsławniejszych zakopiańczyków i tych których górale szanowali i szanują. Leżą tu min: T. Chałubiński, St. Witkiewicz, Wł. Orkan, K. Makuszyński. Zakopane pełne jest pięknych zabytkowych willi i pensjonatów. Warto również odwiedzić zakopiańskie muzea: Tatrzańskie, Kornela Makuszyńskiego oraz Karola Szymanowskiego. Nie można zapomnieć o wizycie w przepięknym kościele MB Fatimskiej na Krzeptówkach wybudowanym jako wotum wdzięczności za ocalenie życia Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II. Gorąco polecamy! - Sucha Beskidzka (44 km) - miasto powiatowe położone w śródgórskiej, beskidzkiej kotlinie u ujścia rzeki Stryszawki do Skawy, lokowane w 1405 roku. Obecnie to spokojne malownicze miasteczko z pięknym renesansowym zamkiem zwanym małym Wawelem, pierwotnie był to dwór obronny Kaspra Suskiego herbu Saszor, wzniesiony w latach 1554-1580. W latach 1608-1614 zamek został gruntownie przebudowany po pożarze i przekształcił się w piękną renesansową rezydencję. Wokół zamku rozciąga się malowniczy park. Za czasów Branickich wybudowano tu nową, neogotycką Oranżerię, przed którą rozpościerał się ogród kwiatowy z geometrycznym rozplanowaniem ścieżek i basenem na osi oranżerii. Oranżeria jest jedynym przykładem neogotyku angielskiego w Polsce Południowej. Jeszcze do niedawna w oranżerii istniały warsztaty szkolne. Park zachował dawny charakter, gdyż rozplanowanie alejek nosi cechy stylowe, obowiązujące w I połowie XIX wieku. Warto również zajrzeć do dwóch suskich kościołów -te piękne pod względem architektonicznym i stylistycznym budowle wraz z budynkiem klasztornym oraz czterema kaplicami tworzą zespół klasztorno - kościelny. Ciekawym elementem architektonicznym jest Karczma Rzym usytuowana w centrum suskiej agory, stanowi jeden z ginących przykładów architektury drewnianej, nawiązującej bezpośrednio do tradycji budownictwa ludowego regionu Podbeskidzia. Nie bez powodu stała się centralnym punktem wytyczonego w 2002 roku szlaku architektury drewnianej Małopolski. Karczma jest budowlą drewnianą, zrębową, pokrytą czterospadowym dachem, z charakterystyczną kalenicą oraz arkadowymi podcieniami od strony frontowej. Wzniesiona została w XVIII wieku. Warto również wybrać się na krótki spacer na górę Jasień (521 m) znajduje się tam kaplica Konfederatów Barskich. Jest to niewielka budowla kamienna, łącząca cechy budowli renesansowej z elementami gotyckimi i klasycystycznymi. Wzniesiona została prawdopodobnie w 1773 roku dla upamiętnienia walk, jakie w 1771 roku stoczyły z sobą Oddziały Konfederatów Barskich z rosyjskimi wojskami. - Wadowice (64 km) - niewielkie miasteczko położone nad rzeką Skawą na pograniczu Beskidu Małego, powstało na początku XV wieku i należało do Piastów Śląskich. Miasto jak każde inne w naszym kraju, ale jednak wyjątkowe a to za sprawą jego rodaka - metropolity krakowskiego Karola Wojtyły urodzonego tutaj w 1920 roku, który 16 października 1978 roku został pierwszym od 455 lat papieżem spoza Włoch i jedynym papieżem Polakiem. W Wadowicach można zwiedzić kościół parafialny, do którego przyszły papież uczęszczał i w którym znajduje się chrzcielnica, przy której był chrzczony oraz jego dom rodzinny, gdzie urządzono muzeum imienia Jana Pawła II. Wizyta w domu dostarcza każdemu Polakowi wielu wzruszeń i przywołuje wspomnienia pontyfikatu Papieża jak również trudne dzieje powojenne narodu polskiego. - Czorsztyn (56 km) - znana malownicza pienińska wioska położona nad Jeziorem Czorsztyńskim. Osada powstała jako podgrodzie zamku wybudowanego tutaj za czasów panowania Kazimierza Wielkiego jako strażnica szlaku handlowego Via Regia idącego w kierunku Węgier. Gościli tutaj prawie wszyscy polscy monarchowie, którzy podróżowali na południe Europy. W 1651 roku zamek zajął Aleksander Kostka-Napierski - przywódca powstania chłopskiego. W 1679 roku zamek był opustoszały i służył jako punkt oparcia konfederatom barskim. Od 1770 roku popadł w ruinę. Jego romantyczną sylwetką zachwycało się wielu artystów i poetów np. Seweryn Goszczyński, Wincenty Pol, Maria Konopnicka. Zamek dzieli się na górny i dolny. Z dolnego zachowały się nikłe szczątki murów a z górnego obronny mur tarczowy z XIV wieku oraz masywna czworoboczna wieża sięgająca podstawy trzeciego pietra. Warto zobaczyć - polecamy! - Niedzica (55 km) - malownicza wieś letniskowa położona na wschodnim krańcu Pienin nad Jeziorem Czorsztyńskim. We wsi warto zwiedzić kościół św. Bartłomieja z początku XV wieku - w prezbiterium na ścianie północnej są zachowane fragmenty tryptyku św. Bartłomieja z XV wieku oraz fragmenty polichromii gotyckiej. Do wsi należy przysiółek Zamek - tutaj znajduje się jeden z najcenniejszych obiektów architektury obronnej w Polsce - zamek Niedzicki. Zamek dolny zajmuje dziś hotel, Stacja Sejsmologiczna PAN i Dom Pracy Twórczej natomiast zamek średni i górny z XIV wieku jest częściowo udostępniony do zwiedzania. Zamek wybudował w 1325 roku magnat węgierski Rykolf Berzevicsy jako strażnicę na szlaku handlowym na granicy węgiersko-polskiej. Magnat i jego rodzina władali zamkiem do 1470 roku potem przejęli go Zapolyowie. W latach 1529-1589 był w rękach polskich magnatów Łaskich a potem Palocsajów. W 1857 roku zamek przeszedł na własność Salamonów, którzy władali zamkiem aż do 1945 roku. Z zamkiem wiąże się opowieść o skarbach narodu Inków. Dokument z informacją o zatopionym skarbie Inków w jeziorze Titicaca znaleziono podobno w 1946 roku na terenie zamku. Zbliżając się do zamku stajemy przed pozostałością po starym dębie, który przykryty jest stromym daszkiem - według legendy dąb miał żyć tak długo, jak długo będzie trwał ród Palocsajów. I rzeczywiście wróżba się spełniła - dąb zaczął schnąć za czasów ostatniego męskiego potomka rodu ok. 1850 roku a w 1950 zwaliła go wichura. Również krążą opowieści, że z lochów tutejszego zamku uciekł kiedyś więziony tu Janosik. Gorąco polecamy zwiedzenie zamku. - Lipnica Murowana (52 km) - piękna i znana wieś o charakterze miasteczka w dolinie rzeczki Uszwicy. jest to unikalny w skali Europy rezerwat urbanistyczny z zachowanymi resztkami dawnych murów obronnych. Zabudowa Lipnicy posiada regularny plac z centrum w rynku, otoczonym zabytkowymi domami podcieniowymi z XVII i XIX wieku. Na środku rynku zwraca uwagę figura bł. Szymona z Lipnicy, filozofa i teologa z XVI wieku. Warto zwiedzić kościół parafialny z 1354 roku odnowiony w 1720. w jego wnętrzu znajduje się posąg Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XV wieku i gotycka chrzcielnica. Najwartościowszy zabytek Lipnicy to cmentarny kościółek św. Leonarda, który według tradycji zbudowany został w 1141 roku na miejscu gontyny pogańskiej, której pozostałością ma być tzw. słup Światowida, na którym wspierał się ołtarz św. Leonarda. Obecny kościół zbudowany również na tym miejscu pochodzi z XV wieku i stanowi cenny zabytek architektury drewnianej. Kościół należy do najstarszych i najlepiej dotąd zachowanych gotyckich świątyń drewnianych, tym cenniejszy iż do naszych czasów przetrwał w stanie nieomal niezmienionym. Wnętrze przechowuje wyjątkowo cenne zabytki dawnego malarstwa, rzeźby i rzemiosła artystycznego. Ściany i strop pokrywają malowidła z różnych okresów, począwszy od gotyckich jeszcze, patronowych motywów na stropie, aż po barokowe cykle przedstawieniowe z 1711roku. Wystroju malarskiego i dydaktyki tej dekoracji dopełniają pełne ekspresji ludowej unikalne malowidła ilustrujące Dekalog, zdobiące parapet chóru muzycznego. Zabytkowy kościół św. Leonarda został wpisany 5 lipca 2003 r. na listę światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego UNESCO jako perła średniowiecznej architektury drewnianej. Lipnicę warto również odwiedzić w Niedzielę Palmową, kiedy to odbywa się znany w całej Polsce konkurs palm wielkanocnych - ten konkurs jest również okazją do zobaczenia zwyczajów i tradycji okolicznych mieszkańców. - Limanowa (29 km) - miasto powiatowe w centrum Beskidu Wyspowego. Limanowa powstała w 1565 roku na podstawie aktu lokacyjnego wydanego przez króla Zygmunta Augusta. Położenie na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych oraz liczne przywileje królów sprawiały, że Limanowa rozwinęła się przede wszystkim jako ośrodek rzemieślniczy - już od 1892 roku działało tutaj Stowarzyszenie Przemysłowe Połączonych Korporacji. Obecnie Limanowa to główny ośrodek przemysłowy, turystyczny i kulturalny Beskidu Wyspowego. Najważniejszym z zabytków jest tu kościół parafialny z lat 1911-1918 z 65 metrową wieżą, wybudowany jako wotum dziękczynne za uchwalenie konstytucji 3-maja. Wśród cennego wyposażenia warto zwrócić uwagę na łaskami słynącą pietę z XIV wieku oraz drewnianą chrzcielnicę z 1527 roku. W zabytkowym dworze Marsów w Parku Miejskim znajduje się muzeum Ziemi Limanowskiej z wieloma zabytkami kultury ludowej Zagórzan. Warto również wybrać się na wycieczkę na stoki Łysej Góry (785 m) gdzie znajduje się krzyż upamiętniający 2000-lecie chrześcijaństwa. Stąd również można podziwiać piękny widok na cały Beskid Wyspowy i okolice. - Ludźmierz (30 km) - piękna góralska wieś należąca do najstarszych na Podhalu. Powstała w 1234 roku wraz z pięknym, drewnianym kościołem Wniebowzięcia NMP. Przez kilka wieków wieś należała do Cystersów ze Szczyrzyca. W połowie XIX wieku dobra ludźmierskie nabył Adolf Tetmajer - ojciec znanego pisarza Kazimierza Przerwy-Tetmajera, który urodził się tutaj w 1865 roku. W latach 1869-77 powstaje w Ludźmierzu - na miejscu rozebranego modrzewiowego - nowy, murowany, neogotycki kościół istniejący do dziś. Do niego przeniesiono rokokowy ołtarz wielki z łaskami słynącą od wieków figurą MB Ludźmierskiej - zwanej Gaździną Podhala. Kult tej figury szerzył się już od XVI wieku. Wieś przesiąknięta jest umiłowaniem do papieża Jana Pawła II, to tutaj podczas koronacji figury 15 sierpnia 1963 r. - miało miejsce wydarzenie, które po latach stało się nieomal legendą: "Na skronie Matki Bożej Ludźmierskiej została włożona korona papieska - korona Jana XXIII i ta korona pozwoli nam bardziej niż dotąd nazywać ją Królową Podhala" - powiedział wówczas bp Wojtyła, który towarzyszył prymasowi Stefanowi Wyszyńskiemu w uroczystościach. Podczas kończącego uroczystości koronacyjne błogosławieństwa z ręki, trzymanej przez wiernych figury, wypadło berło. Chwycił je w locie biskup Karol Wojtyła. Górale odczytali to zdarzenie jako zapowiedź przyszłych wielkich dokonań duchownego. Ponownie figura była koronowana w 1983 roku, tym razem już przez papieża Jana Pawła II. Stąd prowadzi przez wioskę Ząb, część szlaku papieskiego do zakopiańskich Krzeptówek zwana Sursum Corda. Trasa jest łatwa i bogata w piękne widoki na Tatry. W okolicy występują torfowiska wysokie, na których rośnie unikatowa kosodrzewina błotna i rosiczka. Z pobliskiego torfowiska Przymiarki eksploatuje się borowinę dla sanatoriów w Rabce-Zdroju. - Kalwaria Zebrzydowska (45 km) - miasto na pograniczu Beskidu Makowskiego i Pogórza Wielickiego znane z klasztoru Bernardynów i znakomitych mebli. Początki Kalwarii wiążą się właśnie z budową klasztoru wraz z Drogą Krzyżową - przez Mikołaja Zebrzydowskiego w latach 1600-1620. Główny zespół zabytkowy Kalwarii stanowi kościół i klasztor Bernardynów na stokach góry Żar. Warto wewnątrz zwrócić uwagę na piękną polichromię na sklepieniu bazyliki autorstwa Włodzimierza Tetmajera oraz oczywiście na cudowny obraz Matki Bożej Kalwaryjskiej umieszczony w pięknej barokowej kaplicy. Jest to wdzięczna kopia Madonny Rafaela wzorowana na obrazie z bazyliki myślenickiej. U podnóża Żaru i Lanckorońskiej Góry rozciąga się malowniczy teren sakralny zwany Dróżkami Męki Pańskiej albo Klawarią. Jest to zgrupowanie 44 kościołów i kaplic rozmieszczonych na obszarze 6 km2 i swoją kompozycją topograficzną i architektoniczną przypominających miejsca święte w Jerozolimie. Jest to miejsce licznych pielgrzymek, gdzie poeci i artyści szukali natchnienia patrząc na Jerozolimę przeniesioną na polską ziemię. Do tego miejsca pielgrzymował często Karol Wojtyła, najpierw jako chłopiec potem kleryk, ksiądz i kardynał. A później 7 czerwca 19769 roku przybył tutaj jako papież Jan Paweł II, przyjechał tutaj jeszcze w sierpniu 2002 roku, powiedział wtedy min: To miejsce w przedziwny sposób nastraja serce i umysł do wnikania w tajemnicę tej więzi, jaka łączyła cierpiącego Zbawcę i Jego współcierpiącą Matkę. A w centrum tej tajemnicy miłości każdy, kto tu przychodzi, odnajduje siebie, swoje życie, swoją codzienność, swoją słabość i równocześnie moc wiary i nadziei - tę moc, która płynie z przekonania, że Matka nie opuszcza swego dziecka w niedoli, ale prowadzi je do Syna i zawierza Jego miłosierdziu. 1 grudnia 1999 roku Kalwaryjski Park Religijno - Krajobrazowy został zaliczony do światowego dziedzictwa kultury UNESCO. - Szczyrzyc (19 km) - duża wieś w dolinie Stradomki u podnóży Ciecienia (829 m). W 1243 roku przenieśli się tutaj z Ludźmierza cystersi budując kościół i klasztor. W XVI wieku Szczyrzyc został stolicą dużego powiatu obejmującego aż 76 parafii miejskich i wiejskich łącznie z Tyńcem (obecnie jest to część Krakowa). W zespole zabudowań opactwa wybitnym zabytkiem jest kościół z 1620 roku, pierwotnie gotycki, przebudowany w XVIII i XIX wieku. Do kościoła przylega piękny i zabytkowy klasztor. W kościele zwraca uwagę cenny obraz Matki Bożej z XVII wieku oraz ambona i dzwon. W architekturze klasztoru warto zwrócić uwagę na krzyżowe i kolebkowe sklepienia, gotycko-renesansowe portale oraz krużganki podarte skarpami. Już w XVIII wieku istniała tutaj mała szkółka, którą w 1808 roku rząd austriacki uznał formalnie i nadał jej uprawnienia szkoły czteroklasowej. Szkoła szybko się rozwinęła a jej popularność powiększył fakt, że uczniów całkowicie zwalniano od opłaty za naukę. Nazywano ją Akademią Szczyrzycką. W latach 1885-1888 uczniem Akademii był Władysław Orkan - piewca ziemi Gorczańskiej i Podhala. Od 1954 roku w klasztorze działa muzeum, gdzie można zobaczyć cenne kolekcje obrazów i zbiory broni. Również ze Szczyrzyca można wybrać się na krótką wycieczkę do Diablego Kamienia - jest to duża skała z piaskowca ciężkowickiego, mająca postać grzędy skalnej o długości 55m, szerokości 12m i wysokości 17-20 m. Procesy wietrzenia spowodowały powstanie szczelin dzielących grzędę na kilka części. Według legendy kamieniem tym chciał diabeł zburzyć klasztor w Szczyrzycu, upuścił go jednak 2 km od klasztoru na głos dzwonu. Pięć kulistych zagłębień na wschodniej stronie skały to podobno ślady diabelskich pazurów. Obok niezwykłej skały stoi tzw pustelnia szczyrzycka i kaplica drewniana ze stacjami Drogi Krzyżowej. - Poręba Wielka (9 km) - malownicza wieś letniskowa leżąca w dolinie potoku Porębianka u podnóży masywu Turbacza, to znakomite miejsce wypadowe na gorczańskie szlaki. Od 1607 roku Poręba Wielka była głównym ośrodkiem administracyjnym tzw. Klucza Porębskiego, złożonego z dziewięciu okolicznych wsi. Z dawnych zabudowań dworskich po Lubomirskich i Stadnickich zachowała się wozownia z XIX wieku oraz okazały park z XVI wieku z licznymi wiekowymi drzewami. W latach 50 odwiercono w Porębie, odkryte po raz pierwszy w 1853 roku, silne i cenne leczniczo solanki jodobromowe. Jednak do tej pory nie powstała tam żadna baza uzdrowiskowa - a szkoda. Poręba Wielka jest również siedzibą Dyrekcji Gorczańskiego Parku Narodowego. Znajduje się tutaj Orkanówka czyli muzeum poświęcone pamięci pisarza Władysława Orkana, umieszczone w jego domu rodzinnym. - Lubomierz (11 km) - piękna wioska góralska położona na pograniczu Beskidu Wyspowego i Gorców. Była założona w 1660 roku przez Sebastiana Lubomirskiego, należy do głównych ośrodków, gdzie jeszcze żywe są tradycje Zagórzan. Jeszcze do 1870 roku funkcjonowała tutaj huta szkła wytwarzająca szyby okienne, szklanki i kieliszki. Miejscowy kościół drewniany o konstrukcji zrębowej pochodzi sprzed I wojny światowej. We wsi znajduje się również zabytkowa kaplica z XVIII wieku fundacji Lubomirskich. - Szczawa (25 km) - duża wieś letniskowa w dolinie rzeki Kamienica o bogatych walorach uzdrowiskowych i klimatycznych. Szczawa była dawną osadą wołoską, zamieszkaną obecnie przez tzw. Górali Białych gwarą zbliżonych do Górali Sądeckich. Na terenie Szczawy bije 15 wartościowych źródeł wód mineralnych, głównie szczaw żelazowo-alkalicznych, które mogą uczynić z tej miejscowości duże i znane uzdrowisko. Pierwsze próby uczynienia tutaj uzdrowiska podejmowały w latach międzywojennych warszawskie firmy Drogiste i Karpiński i spółka, jednak bez powodzenia. Obecnie woda mineralna ze Szczawy jest butelkowana i przeznaczona na sprzedaż. Pod koniec okupacji hitlerowskiej nad Szczawą na osiedlu Polanki znajdowała się kwatera dowództwa I Pułku Strzelców Podhalańskich AK. W drewnianym kościele parafialnym większość wyposażenia to dzieło ludowego artysty Antoniego Krzaka. Na zapleczu świątyni można zobaczyć ekspozycję pamiatek związanych z walkami Armii Krajowej w tym regionie. - Ochotnica (52 km) - jedna z najdłuższych wsi w Polsce położona w centrum Gorców w dolinie potoku Ochotnica, ciągnie się na przestrzeni około 25 kilometrów. Z uwagi na suchy klimat i niepowtarzalne walory klimatyczne jest obecnie popularnym miejscem wypoczynkowym w Gorcach. W XV wieku osiedlili się tu Łemkowie. Akt lokacyjny wsi pochodzi z 1416 roku i został nadany Dawidowi Wołochowi przez króla Władysława Jagiełłę. Pierwszy kościół postawiono w 1566 a w 1640 został tu utworzony folwark. Z uwagi na swoje położenie wieś była również siedzibą zbójników. Hetmanił im tutaj w XVII wieku Sławka a w XVIII przychodził tu przezimować sławny zbójnik Baczyński spod Babiej Góry. Przez krótki czas dwór w Ochotnicy stanowił własność rodziny Tetmajerów, przebywał tutaj często Kazimierz Przerwa-Tetmajer. W okresie okupacji hitlerowskiej wioskę nazywano Republiką Ochotnicką, gdyż stanowiła ona centrum działań partyzanckich na teren okolic Gorców i Beskidu Wyspowego oraz Sądeckiego. W październiku 1944 roku doszło do tzw. bitwy ochotnickiej między partyzantami a Niemcami z udziałem lotnictwa. W centrum wsi stoi pomnik upamiętniający Krwawą Wigilię 23 grudnia 1944 roku, kiedy to Hitlerowcy spacyfikowali kilka osiedli, mordując 56 mieszkańców. Obok pomnika drewniany kościół parafialny z cennym wyposażenie pochodzącym z XV wieku. - Piwniczna (77 km) - malownicze miasteczko uzdrowiskowe nad Popradem. Prawa miejskie Piwniczna otrzymała już w 1348 roku od Kazimierza Wielkiego. Znajdowała się tutaj komora celna na szlaku handlowym z Krakowa na Węgry. Położenie przy ruchliwym trakcie handlowym, liczne przywileje królewskie, spowodowały szybki i dynamiczny rozkwit miasta. Już w XVIII wieku Piwniczna posiadała sieć wodociągową, a w XVIII i XIX wieku wybudowano szkołę, karczmę, pięć młynów, dwa tracze, folusz, świdernię do wiercenia rur wodociągowych, cysternę na wodę i papiernię, którą na potoku Czercz założył w 1793 roku Maciej Baczyński oraz szpital. W latach 1874-1876 wybudowano kolej Nowy Sącz -Muszyna. Prawdziwym odkrywcą walorów leczniczych Piwnicznej jest lwowski doktor Juliusz Korwin Gąsiorowski, którego zasługi można porównać chyba z zasługami Chałubińskiego dla Zakopanego i Dietla dla Krynicy. Tak więc od połowy XIX w. Piwniczna stała się popularnym miejscem wypoczynku dla wielu letników z Polski i zagranicy. W 1932 r. dokonano pierwszego odwiertu wody mineralnej i wtedy też wybudowano łazienki i pijalnię wody mineralnej, a miasto uzyskało status uzdrowiska. W latach późniejszych następował gwałtowny rozwój uzdrowiska, choć przyhamowany nieco przez okres okupacji hitlerowskiej i powódź w 1948 roku. Dziś uzdrowisko Piwniczna Zdrój jest niezwykle popularne. W istniejących obiektach sanatoryjno-uzdrowiskowych ("Limba", "Smrek") i hotelu "Koliba" wykonywane są wannowe kąpiele mineralne, zabiegi borowinowe, natryski wodolecznicze, masaże, inhalacje, kuracje pitne wodami mineralnymi. Piwniczna Zdrój ceniona jest za przepiękne krajobrazy, ciszę i spokój, których powoli zaczyna brakować w dużych kompleksach uzdrowiskowych oraz za niepowtarzalny folklor i zwyczaje czarnych górali. Piwniczna to również znakomite trasy narciarskie w szczególności w okolicach Suchej Doliny, gdzie mieści się centrum sportów zimowych uzdrowiska. - Zubrzyca (41 km) - duża i rozległa wieś w polskiej części Orawy, położona u stóp Babiej Góry i Policy. Wieś powstała w latach 1604-1619 na prawie wołoskim. W historii wsi jak i całej Orawy polskiej zasłużył się ród sołtysi Moniaków. W roku 1674 z rąk cesarza Leopolda I otrzymał on akt nobilitacyjny w uznaniu zasług w walce o katolickość Orawy. Obecnie obok dawnego dworu Moniaków powstał w 1955 roku Orawski Park Etnograficzny. Znajdują się tutaj liczne zabudowania charakterystyczne dla terenów Orawy: lamus, folusz, olejarnia, karczma, szałasy pasterskie oraz chałupy chłopskie. Dwór i budynki skansenu otacza piękny stary park, a w nim chronione stanowisko lilii złotogłów. Zubrzyca to znakomite miejsce na weekendowy wypad, spacer po skansenie to nie tylko zdrowie ale ciekawa lekcja historii Orawy. Okolice znane są również jako znakomite tereny na grzybobranie. |
![]() |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
![]() |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Created by TELEPOLAND & M.K. Webmaster serwisu KONTAKT
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||