Pasma górskie:

Interesujące pasma górskie

BESKID WYSPOWY - to niezwykle charakterystyczna i niepowtarzalna część Karpat Zachodnich dzięki nietypowemu ukształtowaniu terenu. Z podgórskiego krajobrazu szerokich i rozłożystych dolin wyrastają "wyspy" czyli strome stoki gór o przeciętnej wysokości od 900 do 1000 mnpm. Najwyższym szczytem tego pasma jest Mogielica (1170 m) z piękną polaną podszczytową, z której rozciąga się niezapomniany widok na okoliczne góry i pasma, ale wiele szczytów nie ustępuje jej wysokością: Ćwilin (1072 m), Jasień (1062 m), Modyń(1029 m), Luboń Wielki(1022 m), czy Śnieżnica(1006 m). Szczyty w Beskidzie Wyspowym charakteryzuje również bogactwo szaty leśnej - występują tu gęste lasy bukowo-jodłowe, które wyjątkowo pięknie wyglądają jesienią. Szerokie i malownicze doliny wypełnione są wioskami i polami uprawnymi, największą z dolin tworzy rzeka Raba przecinająca pasmo z południa na północ oraz rzeka Łososina wpływająca do Dunajca. Tereny dolin to znakomite miejsca wypoczynkowe, szczególnie nad małymi i czystymi rzeczkami jak: Kasinczanka, Mszanaka, Konina. W Beskidzie Wyspowym znajduje się bogata sieć szlaków turystycznych, znakomicie oznakowanych i o różnym stopniu trudności. Warto wybrać się na wędrówkę aby zobaczyć chociażby wspaniały rezerwat skalnych gołoborzy pod szczytem Lubonia Wielkiego, malowniczą pełną lodu jaskinię Zimna Dziura pod szczytem Szczebla albo przepiękny jesienią rezerwat na stoku Śnieżnicy, gdzie chroniony jest niesamowity drzewostan wiekowych buków. Polecam wybranie się do rezerwatu Białowodzka Góra tuż nad doliną Dunajca w Marcinkowicach, chroniona jest tam wyjątkowa ciepłolubna roślinność naskalna. Beskid Wyspowy można znakomicie poznawać samochodem dzięki szosom, które poprowadzone są poprzez przełęcze, pozwalają one na podziwianie pięknych widoków z okien samochodu, najbardziej znane z tych przełęczy to Gruszowiec, Glisne, Rydza-Śmigłego, Słopnicka i wiele mniejszych. Dwa główne ośrodki wypoczynkowe to Mszana Dolna na zachodzie i Limanowa na wschodzie Beskidu Wyspowego. Wypoczynek tutaj to również kontakt z urokliwymi zabytkami opactwa w Szczyrzycu, ruin zamków w Tropiach i Rożnowie i wielu drewnianych kościółków i kapliczek rozsianych pośród lasów i pól.

GORCE - to niewielkie ale malownicze pasmo górskie wciśnięte pomiędzy Beskid Wyspowy a Podhale. Jest to zwarta grupa górska, praktyczne wszystkie pasma rozchodzą się od masywu Turbacza - największego ze szczytów (1311 m). Jedynym samotnym pasmem jest masyw Lubania (1211 m). Grzbiety przecinają typowo górskie doliny o stromych zboczach i rwących potokach, największą z dolin i chyba najbardziej malowniczą jest dolina rzeki kamienicy. Charakterystyczną cechą Gorców są łagodne, kopulaste szczyty oraz wystające piaskowce na północnych stokach. Występują tu także stromizny, osuwiska, skalne koryta potoków, progi oraz kilka jaskiń z największą: Zbójecką Jamą przy polanie Jaworzyna. Historia Gorców związana jest ściśle z osadnictwem wołoskim - to właśnie Wołosi przybyli na te tereny w XI wieku, wykarczowali szczytowe partie gór i zaczęli wypasać owce. Bogactwem Gorców są właśnie przepiękne polany, które ciągle służą nawet teraz do wypasu owiec i bydła oraz pozostałości praborów karpackich ze wspaniałą szatą roślinną. W XIX i XX wieku Gorce były największym po Tatrach ośrodkiem pasterstwa w Polsce. Głównymi ośrodkami turystyki w Gorcach są Nowy Targ i Rabka - to doskonałe miejsca wypadowe na malownicze gorczańskie szlaki. Centrum Gorców to okolice Turbacza, tutaj znajduje się duże schronisko turystyczne im. Wł. Orkana i Muzeum Turystyki Górskiej - roztacza się z tąd niezwykły widok na Tatry niespotykany nigdzie indziej. Na południowym stoku Turbacza około 1,5 km od schroniska znajduje się piękna kaplica poświęcona Janowi Pawłowi II - miłośnikowi tych gór. Co roku na Turbaczu odbywa się wielkie Święto Ludzi Gór na które przybywają rzesze turystów, za życia msze święte i kazania odprawiał tutaj ksiądz profesor Józef Tischner. W dolinach osiadły malownicze i zabytkowe wioski z których warto zwiedzić Łopuszną, Grywałd, Lubomierz, Porębę Wielką i najdłuższą wieś w Polsce Ochotnicę. Przyrodę Gorców chroni Gorczański Park Narodowy oraz unikatowe rezerwaty prezentujące wiekowe kompleksy leśne: "Orkana", "Żubrowisko", i "Hereściak".

BESKID SĄDECKI - piękny masyw górski Karpat Zachodnich pomiędzy Gorcami a Beskidem Niskim złożony z dwóch zwartych grup górskich rozdzielonych doliną Dunajca i Popradu. Jeden masyw to pasmo Radziejowej (1262 m) a drugie to pasmo Jaworzyny Krynickiej (1114 m). Pasmo charakteryzuje się stromymi zboczami i płaskimi partiami szczytowymi, na których rozpościerają się rozległe polany. Beskid Sądecki porastają wspaniałe lasy z niezwykle bogatym i urozmaiconym drzewostanem, obfitujące w grzyby i runo leśne. 19 rezerwatów przyrody chroni dzikie odstępy pozostałości dziewiczej puszczy karpackiej, dającej wyobrażenie o wyglądzie tej części naszych gór przed wiekami. Dwie największe rzeki Dunajec i Poprad wywierają olbrzymi wpływ na klimat i wygląd Sądecczyzny - ukształtowały swoimi przełomami wspaniały krajobraz stwarzając warunki do rozwoju turystyki i wypoczynku. Beskid Sądecki obfituje w liczne źródła mineralne tryskające szczególnie w dolinie Popradu i jego dopływów. Tutaj ulokowały się znane w kraju i za granicą uzdrowiska: Krynica, Szczawnica, Muszyna, Piwniczna, Żegiestów. W okresie pierwszych Piastów dolną Dunajca wiódł szlak handlowy na północ Europy, dlatego ciągle spotyka się tutaj ruiny strażnic i warowni. Znakomicie rozwinięta jest sieć szlaków turystycznych, można wybrać się tu na wyprawę latem jak i zimą dzięki dobrze utrzymanym trasom narciarskim. Teren Beskidu Sądeckiego przesycony jest historią począwszy od pięknego Starego Sącza poprzez ruiny zamków w Rytrze i Nowym Sączu. W XV i XVI wieku na te tereny wkroczyli pasterze wołoscy - wprowadzając własną kulturę i język tworząc własną grupę etniczną zwaną Łemkami. W XVI wieku działały tutaj postępowe ugrupowania religijne arian, szerzące radykalne na owe czasy poglądy. Tutaj również w XVII wieku jako pierwsi sądeccy górale rozpoczęli powstanie przeciwko Szwedom. Teren Beskidu Sądeckiego chroni Popradzki Park Krajobrazowy. Z ciekawych rezerwatów przyrody warto zobaczyć rezerwat Baniska z fragmentem starej Puszczy karpackiej, Obrożyska z unikatowym lasem lipowym, Kłodne nad Dunajcem gdzie można podziwiać przepiękny fragment buczyny karpackiej szczególnie urokliwy jesienią oraz rezerwat Okopy Konfederackie, które wznieśli konfederaci w XVIII wieku na stoku góry Jawor (808 m).

BESKID MAKOWSKI - zwany jest również Średnim to silnie rozczłonkowana grupa górska na zachód od Beskidu Wyspowego. Rzeźbę terenu charakteryzują zaokrąglone formy grzbietów, stoki o nachyleniu łagodnym oraz sterasowane dna dolin. Równoległe pasma górskie zbudowane są z piaskowców magurskich, częstym elementem są osuwiska skalne. Wśród lasów dominuje buczyna karpacka i Jodła. Częstym widokiem w Beskidzie Makowskim są malowniczo położone łąki i pola uprawne sięgające nawet pod szczyty. Dwie duże rzeki Raba i Skawa tworzą malownicze doliny i powodują że klimat jest tutaj łagodny i sprzyjający uprawie zbóż. Na Rabie w Dobczycach wybudowano zbiornik wodny zaopatrujący w wodę Kraków, mimo zakazu kąpieli są to niezwykle malownicze tereny sprzyjające długim spacerom. Dużą atrakcją przyrodniczą w grupie Koskowej Góry są dwa wspaniałe cisy - pomniki przyrody, jedne z najstarszych w Polsce. Najwyższym szczytem górotworu jest Lubomir (904 m), który wraz z Łysiną (891 m) tworzy malownicze pasmo nad doliną Raby. W latach międzywojennych teren Beskidu należał do najbiedniejszych i najbardziej przeludnionych regionów naszego kraju - obraz tej sytuacji można wyczytać na kartach powieści Jalu Kurka „Grypa szaleje w Naprawie”. Obecnie to wspaniałe tereny do wypoczynku i rekreacji a atrakcyjność tego terenu podnoszą liczne i ciekawe zabytki, wśród których warto zwrócić uwagę na zamki w Suchej Beskidzkiej i Dobczycach oraz piękny kompleks sakralny w Kalwarii Zebrzydowskiej wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Warto zobaczyć również: dwory w Chrobaczem, Stryszowie i Kleczy Górnej oraz małomiasteczkowy układ zabudowy rynku w Lanckoronie i drewnianą karczmę w Suchej Beskidzkiej. Obszar Beskidu Makowskiego pokrywa gęsta sieć szlaków turystycznych - około 330 km, to jak na taki mały obszar stanowi niezły wynik. Beskid Makowski to doskonałe rozwiązanie dla początkujących turystów, nie wymaga wielkich nakładów sił a trasy są łagodne i malowniczo położone.

PASMO BABIOGÓRSKIE - stanowi najwyższą partię gór Beskidu Wysokiego. Sam szczyt Babiej Góry - królowej Beskidów sięga 1725 m. a jeszcze wyraźnie wybija się Polica (1369 m), Okrąglica (1239 m) i Kiczorka (1298 m). Pasmo to różni się znacznie od pozostałych, przede wszystkim tylko na stokach Babiej Góry znajduje się jedyne poza Tatrami stanowisko kosodrzewiny jak również roślinność wykazuje tutaj charakter alpejski. Babia Góra słynie z wspaniałych widoków, pięter roślinnych, wielu unikatowych gatunków zwierząt i roślin chronionych przez Babiogórski Park Narodowy oraz z wspaniałych wschodów i zachodów słońca. Babia Góra jest najwyżej wzniesionym obszarem polski po Tatrach, przechodzi przez nią europejski dział wód między Morzem Czarnym a Bałtykiem, jest granicą między dwiema krainami historycznymi: Małopolską i Orawą.
Wysokość względna, jest najwyższa w Polsce (oczywiście zaraz po Tatrach) i wynosi 1100 m! Jako pierwsza góra w Polsce została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Przyrody UNESCO.(1977r.) i wreszcie należy ona do jednych z nielicznych szczytów Beskidu, na którym istniały Lodowce górskie.
Babią Górę czasem porównuje się do samotnej wyspy, która jest oblewana przez morza mgieł tzw. "białe morza". Ponieważ większość szczytów przewyższa o około 500m, jest wspaniałym punktem widokowym. Z jej szczytu można dostrzec: Tatry, Niżne Tatry, Wielką Fatrę, Małą Fatrę, Góry Choczańskie, Cześć Beskidu Wyspowego i Gorce, a także sztuczne zbiorniki na Sole, górnej Wiśle i Orawie. Babią górę zwiedziło wielu wybitnych ludzi między innymi Stanisław Staszic, który prowadził tutaj badania naukowe. W dolinach odchodzących od Babie góry od wieków kwitło osadnictwo, ludzie tu mieszkający trudnili się pasterstwem i wyrębem lasów. Wyjątkowymi turystycznymi atrakcjami mogą pochwalić się Zubrzyca Górna gdzie można zwiedzić Orawski Park Etnograficzny oraz Zawoja - z ciekawą zabudową architektoniczną stanowi centrum turystyki letniej i zimowej w rejonie Babiej Góry.

PIENINY - piękne i niespotykane w Polsce pasmo górskie wciśnięte pomiędzy Beskid Sądecki a Magurę Spiską na Słowacji, jest przykładem gór wapiennych ze stromymi skałami, wąwozami i zjawiskami krasowymi. Niezwykłą atrakcję stanowi przełom rzeki Dunajec, która wijąc się pomiędzy skałami tworzy wspaniały krajobraz uznany za jedną z największych osobliwości w Europie. Najwyższym szczytem jest Wysoka (1050 m) znajdująca się w paśmie tzw. Małych Pienin, położonych na wschód od Szczawnicy. Warto tu zajrzeć jeszcze dlatego aby podziwiać liczne cuda przyrody pienińskiej: przepiękny Wąwóz Homole, rezerwat Wysokie Skałki oraz przełom Skalskiego Potoku - to wszystko są wspaniałe przykłady działania wody i słońca na skały wapienne. Jednak przede wszystkim warto zwiedzić masyw Trzech Koron (982 m) ze szczytu rozciąga się przepiękny widok na całe Pieniny, Spisz i Tatry. Nie można również nie wspiąć się na Sokolicę (747 m) i Zamkową Górę (799 m) gdzie znajdują się ruiny zamku, w którym mieszkała Św. Kinga. Trzeba koniecznie zobaczyć wąwóz Sobczański, zwiedzić średniowieczny Czerwony Klasztor na Słowacji i przepłynąć się tratwą po Dunajcu. W Pieninach atrakcji nie brakuje, można tu nie tylko pochodzić po górach ale doskonale wypocząć, między innymi nad jeziorem Czorsztyńskim i brzegami Dunajca w Krościenku czy Grajcarka w Szczawnicy. Warto zwiedzić zamki w Czorsztynie i Niedzicy malowniczo położone nad wodami zalewu.

TATRY - chyba nie trzeba przedstawiać tego pasma, każdy wie że to najwspanialsze polskie góry. To również najwyższa część Karpat i jedyna w Polsce grupa gór o charakterze alpejskim. Tatry dzielą się na Wysokie o ostrych skalistych szczytach, Zachodnie o łagodniejszych i trawiastych zboczach oraz na Bielskie usytuowane w całości na Słowacji - stanowiące najstarszą część Tatr. Tatry dzielą się również pod względem budulca skalnego. Główny grzbiet Tatr Wysokich i Zachodnich zbudowany jest ze skał magmowych jak granit i gnejs. Płaszcz skał osadowych takich jak dolomity i wapienie pokrywa północne skłony Tatr i cały obszar Tatr Bielskich. Długość całego pasma wynosi około 51 km, tylko 22% powierzchni znajduje się na terenie Polski. Przyrodę Tatr chroni Tatrzański Park Narodowy znajdujący się po obu stronach granicy. Najwyższym szczytem polskiej części Tatr jest Rysy (2499 m) z innych wysokich szczytów warto zwrócić uwagę na Kozi Wierch (2291 m), Świnicę (2301 m), Mięguszowiecki Szczyt (2438 m), Szpiglasowy Wierch (2172 m) oraz Kościelec (2158 m). Ostre, skaliste granie i szczyty, głębokie doliny i bystre potoki tworzą dziki, surowy krajobraz górski - aby spacerować po licznych szlakach turystycznych należy być odpowiednio przygotowanym i nie ryzykować z pogodą. Ozdobą Tatr są liczne jeziora polodowcowe, z których największe to Morskie Oko (34 ha powierzchni) a najgłębsze to Wielki Staw (79 m). W Tatrach żyje wiele gatunków typowo wysokogórskiej zwierzyny jak kozice, światki i niedźwiedzie. Okolice Morskiego Oka, Doliny Pięciu Stawów Polskich i Hali Gąsienicowej są znakomitymi terenami wspinaczkowymi. Teren Tatr Zachodnich jest odmienny, cechują go kopulaste pokryte trawą szczyty, pocięte tu i ówdzie stromymi ścianami. W dolnych partiach grzbiety ich przechodzą w lesiste wzgórza, zwane reglami. Pośród nich leżą malownicze doliny często otoczone skałami noszącymi ślady erozji. Szczególnie piękna jest Dolina Kościeliska i położony w niej Wąwóz Kraków ze stromymi ścianami skalnymi. Znajduje się tutaj wiele jaskiń, niektóre udostępnione są dla turystów jak Jaskinia Mroźna i Mylna. Tatry są najruchliwszym regionem turystycznym Polski i to zarówno latem jak i zimą. Ulubionym celem wycieczek jest Morskie Oko, Dolina Roztoki, i Pięciu Stawów Polskich wraz z pięknymi wodospadami Siklawą i Wodogrzmotami Mickiewicza, Dolina Kościeliska i Chochołowska, Giewont i tak można byłoby wymieniać i wymieniać. W roku 1936 wybudowano kolej linową, której trasa prowadzi z Kuźnic przez Myślenickie Turnie na Kasprowy Wierch (1985 m) - od tego czasu na Kasprowym panuje latem i zimą ożywiony ruch. Warto zobaczyć Tatry to piękne i majestatyczne góry, które dostarczą każdemu niezapomnianych wrażeń.